Rangitoto i inne cykle

Jeśli jest to tarcza strzelnicza to wskutek asymetrii, którą wprowadza eliptyczna cyfra, staje się ruchomym celem rozpraszając uwagę każdego, kto będzie chciał trafić w środek tarczy. Reguły dyscypliny sportowej zostały więc zachwiane, a strzelec zmuszony jest ustąpić miejsca koneserowi grafiki Pluty. O ile cyfrę zero artysta wpisał w pochodną jej kształtu figurę koła, o tyle dla otwierającej się liniami pionu i poziomu litery „L” wybrał dopełniający ją prostokąt. Artysta w swej grafice konsekwentnie nobilituje repertuaru znaków, którymi często posługuje się w sztuce użytkowej. Sprowadza je do elementarnych figur geometrycznych, wpisując tym samym w uniwersalny porządek wszechświata. Podąża zatem drogą zbliżoną do artystów XX wiecznej malarskiej awangardy poszukujących niezachwianej pewności w interpretacji natury wedle zasad geometrii. W pole litery „L” również wprowadza płaszczyznę koloru, wypełniając barwą pustą przestrzeń, którą tworzą rozwarte ramiona litery. Powstały w ten sposób prostokąt przykuwa uwagę proporcjami czerni i koloru, poszerza też zakres znaczeniowy litery „L”. Nie jest już ona jedynie literą alfabetu, staje się mondrianowskim wręcz archetypem podziału i wykresu przestrzeni: pionu i poziomu.

Jazz, wykorzystując skalę i kontrast czerni / bieli i zróżnicowanych form literniczych, wnosi nutę ożywienia, jest dynamicznym kolażem, graficzną improwizacją na temat muzyki i stricte jazzowego instrumentu: ukształtowanego z liter saksofonu. Jazz ukazuje odmienne twarze instrumentu. Możemy mówić o sesji portretowej saksofonu. Nie pozbawiony poczucia humoru zmienny krój i dizajn litery J tworzy zarazem jego korpus. Litera J potrafi być w swym kształcie zaledwie przypomnieniem instrumentu ( Jazz 4), jak i wersją bardziej ostentacyjną, a nawet w swych pogrubieniach i okrągłościach krotochwilną i zalotną (Jazz 1). Artysta traktuje jazz z powagą, lub daje się wciągać w jego nurt bardziej ludyczny i zmysłowy. Wiele nastrojów można odczytać z litery jazzu, którą układa Pluta. Również rząd klawiszy instrumentu jest za każdym razem zgiełkliwym porządkiem liter wizualnie oddających synkopę jazzu. Mamy wrażenie, że ciąg prac w cyklu wzmaga pogłos muzyki, barwny, mimo braku koloru, pochód nowoorleańskiej muzycznej maskarady.

Jakby na przekór energii Jazzu wulkaniczny cykl Rangitoto wnosi ciszę, skupienie, potrzebę ograniczenia. To nie tylko kontrast z jazzem, ale i z przedstawianym tematem. Ragitoto bowiem to nowozelandzka wyspa-wulkan, którą Pluta poznał w czasie zagranicznej podróży. Artysta nie dał się jednak uwieść lokalnemu kolorytowi turystycznej atrakcji. Co nie znaczy, że nie pozostał pod wrażeniem wulkanu. Rangitoto jest konsekwentnym pogłębieniem znanych już wcześniej subtelnych i odkrywczych kontaktów Pluty z naturą. Trzeba tu wspomnieć o typograficznej odmianie krajobrazu w czterech wersjach językowych, a zarazem i obrazowych ( Krajobraz,  Landszaft , Landscape, Paysage) , które prezentowaliśmy na pierwszej wystawie artysty w galerii w 2011 roku pt. Litera obrazu/Obraz litery. Kilka lat później na wystawie pt. Sitodruki mieliśmy okazję prezentować cykl pt. Krajobraz polski utworzony z fragmentu krzywizn liter  "L" ,"P", "O", a w roku 2021 na wystawie Pluty pt. Wakacje designera przypomnieliśmy literowo-wektorowy pejzaż pt. Tatry. Odkrycie na odległym kontynencie wulkanu Rangitoto  poprzedzone było więc solidną szkołą lokalnego pejzażu. W tym wypadku artysta nie skorzystał z pokusy, jaką stwarzała atrakcyjność pisowni i liternictwo obcej nazwy Rangitoto.  Nie wykorzystał też dotychczasowych wzorców przedstawień wulkanu w sztuce i inspiracji chociażby Hokusaia czy Warhola. Pluta stworzył trzy, poprzedzone  wcześniejszymi szkicami, uproszczone jak hieroglif wykresy Rangitoto. Pozbawiony wszelkich ozdobników i sentymentalnych skojarzeń wulkan ujęty został w dizajnerskim uproszczeniu : wyrasta z poziomej linii przerwanej otworem krateru. Lakoniczność i surowa prostota przedstawienia, mimo braku wyróżniających atrakcji, tym bardziej przyciągają jednak uwagę, nadając konkretnemu zjawisku natury uniwersalne znaczenie. Emocje związane z orientalną przygodą i bujnością natury podporządkowane zostały dyscyplinie projektu.